Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, son dönemde gündeme gelen ‘bölgesel ve sektörel asgari ücret zammı’ tartışmalarını değerlendirerek, Türkiye’nin asıl çözmesi gereken sorunun farklı olduğunu söyledi. Erdursun’a göre temel hedef, asgari ücretin yeniden gerçek anlamına kavuşturulması ve çalışanların büyük bölümünü bu ücretin üzerinde maaşlarla çalıştırılması olmalı.
Asgari ücretin işverenin ödemesi gereken standart ücret değil, devletin belirlediği en düşük yasal ücret sınırı olduğunu hatırlatan Erdursun, Türkiye’de bu ücretin yıllar içinde çalışma hayatının referans ücreti haline geldiğini ifade etti.
ASGARİ ÜCRET SORUNUNU ÇÖZECEK ASIL FORMÜLÜ AÇIKLADI: HEDEF BU
Erdursun Dünya Gazetesi’ndeki yazısında, bugün tartışılması gereken konunun asgari ücretin kaç lira olacağı değil, asgari ücretle çalışanların sayısının nasıl azaltılacağı olduğunu belirtti.
Gelişmiş ekonomilerde başarının asgari ücreti sürekli artırmakla değil, çalışanların büyük bölümünü asgari ücret seviyesinin üzerine taşıyabilmekle ölçüldüğünü vurgulayan Erdursun, ücret politikalarının da bu doğrultuda şekillenmesi gerektiğini kaydetti.
2026 verilerine göre SSK kapsamındaki çalışanların ortalama aylık net kazancının yaklaşık 53 bin TL olduğunu aktaran Erdursun, özel sektörde bu rakamın yaklaşık 49 bin TL, kamuda ise 68 bin TL seviyesinde bulunduğunu ifade etti.
KIDEM VE TECRÜBE FARKI OLMALI
Asgari ücret ile ortalama ücret arasındaki farkın daralmasının çalışma hayatındaki ücret basamaklarını ortadan kaldırdığını belirten Erdursun, bunun ekonomik olduğu kadar sosyal bir sorun da oluşturduğunu dile getirdi.
Yeni işe başlayan bir çalışan ile yıllardır aynı işi yapan kişinin ücretlerinin birbirine yaklaşmasının ciddi bir ücret politikası problemi olduğunu ifade eden Erdursun, ücretin bilgi, tecrübe, verimlilik ve sorumluluğu da yansıtması gerektiğini söyledi.
Kıdemin ücrette karşılık bulmadığı sistemlerde çalışan motivasyonunun azaldığını, mesleki gelişimin yavaşladığını ve nitelikli iş gücünü elde tutmanın zorlaştığını belirten Erdursun, bunun hem işletmelere hem de ekonomiye zarar verdiğini ifade etti.
BÖLGESEL VE SEKTÖREL MODEL TARTIŞILABİLİR
Yaşam maliyetlerinin şehirden şehre, sektörlerin de kendi maliyet yapılarının birbirinden farklı olduğuna dikkat çeken Erdursun, bu nedenle bölgesel veya sektörel ücret modellerinin tartışılmasının doğal olduğunu söyledi.
ABD, Kanada, Japonya ve Hindistan’daki farklı uygulamalara örnek veren Erdursun, her ülkenin ekonomik yapısı, kayıt dışılık oranı, sendikal örgütlenmesi ve gelir dağılımının farklı olduğuna işaret ederek, başka ülkelerdeki modellerin doğrudan Türkiye’ye taşınmasının doğru olmayacağını belirtti.
Ücret farklılaştırmasının yalnızca asgari ücret üzerinden yapılmadığını vurgulayan Erdursun, toplu iş sözleşmeleri, meslek bazlı ücret tarifeleri, kıdeme bağlı ücret sistemleri ve sektörel taban ücretlerin de bu amaca hizmet edebileceğini ifade etti.
ASGARİ ÜCRET YENİDEN TABAN ÜCRET OLMALI
Erdursun’a göre Türkiye’nin temel hedefi, asgari ücretin yeniden gerçek anlamına döndürülmesi olmalı.
Başarılı bir ücret politikasının, her yıl milyonlarca kişinin gözünü yalnızca asgari ücret görüşmelerine çevirdiği bir sistem olmadığını belirten Erdursun, ortalama ücretlerin yükseldiği, kıdem ve mesleki deneyimin karşılığını bulduğu, çalışanların büyük bölümünün zaten asgari ücretin üzerinde gelir elde ettiği bir yapının hedeflenmesi gerektiğini söyledi.
Bölgesel ya da sektörel asgari ücret modellerinin tartışılabileceğini ifade eden Erdursun, asıl meselenin Türkiye’de asgari ücretin ortalama ücret olmaktan çıkarılması olduğunu vurguladı. Güçlü ekonominin, asgari ücretin yüksek olduğu değil, çalışanlarının büyük bölümünün asgari ücretin üzerinde kazandığı ekonomi olduğunu belirtti.
